محمد حسين مختارى مازندرانى

53

فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى )

1 - برائت شرعى 2 - برائت عقلى برائت شرعى آن است كه مدرك اعتبار و حجيت اصل برائت كتاب و سنّت باشد . براى مثال هرگه حكم تدخين براى ما معلوم نباشد و دليلى بر حرمت آن در دست نباشد شارع در اين گونه موارد حكم به برائت نموده و ما را مشغول ذمّه نمىداند . برائت عقلى آن است كه با قطع نظر از حكم شارع ، عقل انسان بر اساس قاعدهء « قبح عقاب بلابيان » در مواردى كه اصل حكم مشكوك است حكم بر برائت مىنمايد . اصل تأخر حادث منظور از اين اصل آن است كه دو چيز حدوث و پيدايش آنها قطعى است منتها تقدم و تأخّرشان مشكوك است و اين خود بر دو گونه است : الف ) تاريخ حدوث يكى از آن دو معلوم بوده ولى تاريخ پيدايش ديگرى مورد ترديد است . در اينجا اصل تأخر حادث قابل اجرا است و نتيجهء آن تأخر زمان پيدايش شىء مردّد است نسبت به آنچه تاريخ پيدايش آن معلوم است . ب ) تاريخ هيچيك از آن دو از لحاظ تقدّم يا تأخّر يا تقارن